Trwałość AGD a dostępność części i wiek urządzeń
Długie utrzymywanie części w sprzedaży nie stanowi dowodu, że każde urządzenie przepracuje taki sam czas. Trwałość techniczna i naprawialność to różne cechy.
Czego nie da się policzyć z samych przepisów
Jeżeli część ma pozostawać dostępna 10 lat od końca wprowadzania modelu do obrotu, nie wynika z tego, że sprzęt wytrzyma bez usterki 10 lat od daty zakupu. Do oszacowania trwałości potrzebne są obserwacje awarii z określonej kohorty modeli oraz czas ich użytkowania.
| Parametr | Dane i jednostki | Interpretacja |
|---|---|---|
| Dostępność części | Okres wymagany dla danej kategorii | Informuje o warunkach zaopatrzenia. |
| Niezawodność | Potwierdzone awarie na urządzeniorok | Wymaga bazy zdarzeń i czasu ekspozycji. |
| Żywotność | Czas do definitywnego wycofania | Nie jest równy pierwszej naprawie. |
Awaria nie zawsze kończy użytkowanie
W naprawach pralek wymiana podzespołu może przywrócić działanie, choć urządzenie przeszło już jedno zdarzenie awaryjne. Ranking trwałości oparty na liczbie zleceń bez mianownika populacji byłby mylący.
Jedna pralka naprawiana kilkakrotnie generuje więcej zdarzeń niż kilka pralek bez awarii. Trzeba rozdzielić liczbę napraw od liczby unikalnych modeli.
Wiek kalendarzowy i intensywność pracy
Przy serwisie zmywarek ten sam wiek kalendarzowy może oznaczać odmienną liczbę cykli. Zużycie mechaniczne zależy od obciążenia i warunków eksploatacji, a nie tylko daty zakupu.
W danych Komisji Europejskiej przeciętnie szacowano 220 cykli rocznie na zmywarkę w UE-27 w 2020 r. Nie jest to wartość dla wszystkich gospodarstw.
Czas do awarii a czas do wycofania sprzętu
Pierwsza usterka może zakończyć użytkowanie albo zostać usunięta. Dlatego do badania trwałości potrzebne są co najmniej dwa rozdzielne zdarzenia: pojawienie się awarii i zakończenie eksploatacji. Tych dat nie wolno utożsamiać bez informacji o wykonanej naprawie.
Data rozpoczęcia użytkowania i dokładny wariant modelu.
Rodzaj usterki, data i potwierdzenie, czy urządzenie dało się naprawić.
Okres po naprawie, kolejne zdarzenia i intensywność użytkowania.
Wycofanie sprzętu albo brak informacji o dalszym losie egzemplarza.
Dlaczego nie wystarczy liczba reklamacji?
Sto napraw w nieznanej liczbie urządzeń nie daje częstości awarii. Także porównanie napraw z dwóch lat jest niewiarygodne bez danych o liczebności i wieku modeli. Gdy sprzęt znika z obserwacji przed awarią, nie można arbitralnie uznać go za bezawaryjny do końca życia produktu.
Obowiązek części to inny rodzaj informacji
Regulacje unijne wyznaczają okres dostępności wybranych części po zakończeniu sprzedaży modelu. Nie wyznaczają prawdopodobieństwa usterki po pięciu, dziesięciu czy piętnastu latach pracy. Wiek modelu oraz prawo do zakupu części nie są pomiarem trwałości technicznej.
Użytecznym mianownikiem w badaniu awaryjności może być liczba urządzeniolat obserwacji, jeśli czas działania każdego egzemplarza został zarejestrowany. Bez danych o unikalnych urządzeniach, ich wieku, cyklach i zdarzeniach nie należy publikować procentów awaryjności na podstawie samych ofert serwisowych.
Wskaźnik liczby zdarzeń na urządzeniorok można zapisać jako liczbę potwierdzonych awarii podzieloną przez łączny czas obserwacji wszystkich egzemplarzy wyrażony w latach. To miara częstości zdarzeń, a nie automatycznie prawdopodobieństwo awarii danego urządzenia. Kilka awarii jednego egzemplarza może zwiększać licznik.
Przy analizie czasu do pierwszej usterki należy natomiast obserwować każde urządzenie do awarii albo do zakończenia badania. Wcześniejsze opuszczenie próby przez sprzęt bez zarejestrowanej usterki wymaga odrębnego oznaczenia. Bez takich danych porównanie trwałości marek lub modeli na podstawie liczby zleceń serwisowych byłoby nieweryfikowalne.
Co rzeczywiście mierzy badanie trwałości
Przy wyborze lodówki potrzebne byłyby obserwacje tej samej grupy urządzeń, z odnotowanymi usterkami, naprawami i czasem użytkowania.
Bez takich obserwacji procent urządzeń bez awarii po określonym czasie pozostaje nieznany. Sam okres gwarancji lub dostępności części go nie określa.
Źródła danych
- Komisja Europejska, „Washing Machines”, część „Ecodesign Requirements”, wymagania dostępności części na podstawie rozporządzenia (UE) 2019/2023.
- Komisja Europejska, „Dishwashers”, część „Ecodesign Requirements”, wymagania dla części, informacji naprawczych i terminów dostaw na podstawie rozporządzenia (UE) 2019/2022.
- Komisja Europejska, „Dishwashers”, części „Dishwashers in numbers” i „How efficient?”, dane dla UE-27 za 2020 r., szacunki według „Ecodesign Impact Accounting Overview Report 2024”.